DE PATINA VAN EEN BRONZEN BEELD
Veel meer dan alleen een kleur
Na het ciseleren en afwerken van het metaal heeft brons van nature een goudkleurige tint. De patina verandert het uiterlijk aanzienlijk en geeft het brons de kleur die de kunstenaar heeft gekozen.
Bruine, zwarte, groene, rode of lichtere tinten kunnen worden verkregen, afhankelijk van de gebruikte producten en de manier waarop deze met het metaal reageren.
Het aanbrengen van de patina is dan ook een van de laatste stappen bij de vervaardiging van een bronzen sculptuur, maar tegelijk een van de meest bepalende voor het uiteindelijke uiterlijk.
De keuze van de patina door de kunstenaar
Het aanbrengen van de patina wordt toevertrouwd aan de patineur, terwijl de kunstenaar de kleur bepaalt.
Voor elke sculptuur bepaalt Alain Choisnet samen met de patineur de patina bij de vervaardiging van het eerste exemplaar. Deze wordt vervolgens de referentie voor de volledige oplage.
Bij de volgende exemplaren probeert de patineur deze referentiepatina zo nauwkeurig mogelijk te reproduceren, rekening houdend met de specifieke reacties van elk brons.
Hoe wordt een patina verkregen?
In tegenstelling tot verf is een patina niet gewoon een kleur die op het oppervlak van het brons wordt aangebracht. Ze ontstaat door chemische reacties die rechtstreeks op het metaal worden opgewekt.
De patineur verwarmt de sculptuur geleidelijk met een brander en brengt vervolgens verschillende producten aan, meestal met een penseel. De temperatuur van het brons, de samenstelling en concentratie van de oplossingen en het aantal toepassingen kunnen zeer uiteenlopende resultaten opleveren.
Er bestaat dan ook geen vaste formule waarmee een patina telkens op exact dezelfde manier kan worden gereproduceerd. Het vakmanschap van de patineur berust grotendeels op ervaring en een grondige kennis van de reacties van het brons.
De voorbereiding van het brons
Voordat de patina wordt aangebracht, moet het oppervlak zorgvuldig worden voorbereid. Alle sporen die de chemische reacties kunnen beïnvloeden, worden verwijderd zodat op een schoon metaaloppervlak kan worden gewerkt.
Vervolgens kan de sculptuur geleidelijk worden verwarmd. De patineur brengt de eerste producten aan en observeert onmiddellijk hoe het brons reageert.
Deze voorbereiding is belangrijk: een oppervlak dat niet gelijkmatig is gereinigd of voorbereid, kan het uiteindelijke resultaat beïnvloeden.
Een geleidelijk opgebouwd proces
De uiteindelijke kleur ontstaat meestal niet na één enkele toepassing. De patineur werkt in opeenvolgende stappen en varieert daarbij de producten, hun concentratie en de temperatuur van het metaal.
Bepaalde zones kunnen meerdere keren worden behandeld om een tint te versterken of juist te verzachten. Door deze geleidelijke werkwijze ontstaan nuances die met een gelijkmatige kleurtoepassing niet mogelijk zouden zijn.
Dit verklaart ook waarom een met de hand aangebrachte patina lichte verschillen kan vertonen tussen verschillende exemplaren van dezelfde sculptuur.
Was, de laatste stap
Wanneer de patina voltooid is, wordt een dunne laag was op het brons aangebracht. Deze beschermt het oppervlak en helpt het uiterlijk te behouden.
Vervolgens wordt de sculptuur gepolijst. Dit vormt de laatste stap in de afwerking van het brons.
De was moet later af en toe opnieuw worden aangebracht, afhankelijk van de omstandigheden waarin de sculptuur wordt bewaard.
→ Een bronzen sculptuur onderhouden
Een bepalende stap voor Alain Choisnet
Bruine tinten spelen een belangrijke rol in het werk van Alain Choisnet en worden, afhankelijk van de sculptuur, vaak gecombineerd met wit of andere tinten.
Over de keuze van deze kleuren wordt al bij de creatie van elk model nagedacht. De definitieve keuze wordt gemaakt bij de vervaardiging van het eerste bronzen exemplaar.